{"id":1387,"date":"2013-12-01T12:30:39","date_gmt":"2013-12-01T10:30:39","guid":{"rendered":"http:\/\/kortopsikoloji.com\/dergi\/?p=1387"},"modified":"2013-12-01T12:30:39","modified_gmt":"2013-12-01T10:30:39","slug":"fazla-merak-aslinda-iyidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/fazla-merak-aslinda-iyidir\/","title":{"rendered":"FAZLA MERAK ASLINDA \u0130Y\u0130D\u0130R"},"content":{"rendered":"

\n\tKlinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131<\/a> <\/strong>\n<\/p>\n

\n\t"Kediyi merak öldürür" diyorlar. Merak kediyi sahiden öldürür mü, yoksa bu laf\u0131 duyan kedi bir yerden sonra kendi merak\u0131n\u0131 öldürmesi gerekti\u011fini mi ö\u011frenir?\n<\/p>\n

\n\t\"merag1\"<\/a><\/strong>
\n<\/h5>\n

\n\tPek çok dilde merak hem "bak\u0131m", "özen", hem de "endi\u015fe", "kayg\u0131" anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Asl\u0131nda her özen belli ölçüde kayg\u0131y\u0131 beraberinde getirir elbette. Bununla birlikte merak dedi\u011fimizde, daha çok zihnimizde "kayg\u0131yla bakmak" ça\u011fr\u0131\u015fabiliyor. Merak etmekle ilgili atasözlerine bakarsak, merak\u0131n pek de iyi bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131 epey aç\u0131kça ifade ediliyor asl\u0131nda. "Merak etme sen" mesaj\u0131, merak\u0131n pek çok ebeveyn için kayg\u0131 ile e\u015fde\u011fer olmas\u0131n\u0131n bir ürünü.  Hissedilen kayg\u0131, pek çok \u015feyde oldu\u011fu gibi, ebeveynleri durdurup, hareketsiz b\u0131rakabiliyor. Merak\u0131n ö\u011frenmenin temelindeki \u015fey oldu\u011funu unutularak, çocuklar\u0131n merak etmeleri desteklenmiyor. Ya da çocuklar "çok bilmi\u015f", "çok merakl\u0131" olmakla, imal\u0131 bir alayc\u0131l\u0131kla utand\u0131r\u0131labiliyor.\n<\/p>\n

\n\tOysa, merak etmek, dünyaya geldi\u011fimiz andan itibaren, bizi ya\u015famda tutan önemli bir özellik. Spontan olman\u0131n da bir parças\u0131. Çocukluktaki spontanl\u0131k, merak edebilmek, meraka sahip ç\u0131kabilmekle mümkün olur. Çocukluktaki bu merak\u0131m\u0131z\u0131 sonras\u0131nda ne oluyor da kaybediyor ya da merak\u0131 "sadece merak" düzeyinde ya\u015f\u0131yoruz acaba? Asl\u0131nda olanlar biraz da malum. Merak etmenin anlam\u0131 ve büyüsü, riskli görülerek, sabredilmeyerek, korkularak ya da dedikoduyla bir tutularak yok edilmeye çal\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ebeveynlerin "iyi niyetleri", spontanl\u0131\u011f\u0131 kaybetme üzerinde olumsuz etkilere de sahip olabiliyor bu yüzden.\n<\/p>\n

\n\tMerak bir aç\u0131dan meydan okumaya, iz sürmeye te\u015fvik eden bir \u015fey. Bir çocuk, merak ederek daha yeniyi arar. S\u0131radan olandan ayr\u0131 tutulan\u0131 aramak için içimizden gelen bir "dürtü" olarak da dü\u015fünülebilir. Nas\u0131l bir amaca hizmet etti\u011fi dü\u015fünülecek olursa, hissedilen heyecan\u0131n yön gösterdi\u011fi ihtiyac\u0131n ne oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lmal\u0131.\n<\/p>\n

\n\tBildi\u011fimiz ve bilmek istedi\u011fimiz aras\u0131ndaki mesafe ne kadar artarsa, merak\u0131m\u0131z da o kadar artar. Az \u015fey biliyorsak daha da merak ederiz. Çocuklar için de bu böyledir. Onlar için, bildikleri her an bir yenisiyle güncellenebilir düzeydedir. Bu yüzden de sürekli denemeye aç\u0131kt\u0131rlar. Ellerinde tuttuklar\u0131 bir kutunun ne kadar yumu\u015fak ya da sert oldu\u011fu, tad\u0131n\u0131n nas\u0131l olabilece\u011fi, hangi bir ba\u015fka oyunca\u011f\u0131n içerisine s\u0131\u011fabilece\u011fi, at\u0131l\u0131nca k\u0131r\u0131l\u0131p k\u0131r\u0131lmayaca\u011f\u0131 … Pek çok \u015fey onun deneyim alan\u0131na girer. Elde tutulan basit bir kutu, pek çok soruya cevap olabilecek bir nesne haline geliverir bir anda. Bu anlar, ya\u015fam\u0131m\u0131za dair oldukça k\u0131ymetli anlard\u0131r. Çünkü, ya\u015f\u0131m\u0131z ilerledikçe biz merak\u0131m\u0131z\u0131 takip etmek yerine, genel geçer bilgilere ba\u015fvurmay\u0131 seçebiliyoruz. Bu pek çok aç\u0131dan ekonomik olsa da, ço\u011fu zaman merak\u0131m\u0131z "sadece merak" düzeyinde kalabiliyor. Önemsiz ve öylesine bir \u015fey gibi…\n<\/p>\n

\n\t\"merag2\"\n<\/p>\n

\n\tOysa merak, ö\u011frenmenin ve ya\u015fam\u0131n en önemli ko\u015fuludur. Spontan olarak dünyaya gelen çocuk, kendisine izin verildi\u011fi kadar merak etme hakk\u0131na sahiptir. Merak kutusu aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda elbette içinden ne ç\u0131kaca\u011f\u0131 her zaman bilinmez. Bazen, çocuklar meraklar\u0131 yüzünden zarar görme riski de ya\u015farlar.  Elbette ebeveynler, çocuklar\u0131n merak\u0131n\u0131n kendilerine zarar verece\u011fi noktalarda seyirci kalmamal\u0131d\u0131r. Ancak müdahalelerinin, çocu\u011fun ke\u015ffetme merak\u0131n\u0131 yarg\u0131layan ve suçlayan \u015fekilde olmas\u0131ndansa, durumun ko\u015fullar\u0131n\u0131 aç\u0131klamaya yönelik olmas\u0131 çok daha iyi olur. Bu \u015fekilde, çocuk güvenli bir \u015fekilde merak etmeye, ke\u015ffetmeye ve dolay\u0131s\u0131yla ö\u011frenmeye de devam edebilir.\n<\/p>\n

\n\tÇocuklar merak ederek kendileriyle ilgili bilgi toplarlar. Bir yandan da kendilerinin di\u011ferlerinden farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bu yolla anlayabilirler. Örne\u011fin, kendisi hangi yeme\u011fi daha çok severken, arkada\u015f\u0131n\u0131n onu niçin yemek istemedi\u011fi ya da k\u0131z arkada\u015f\u0131yla kendisi aras\u0131ndaki fiziksel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ne oldu\u011fu bir çocu\u011fun ancak merak ederek ö\u011frendi\u011fi \u015feylerdir. Bir \u015fey ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fkalar\u0131 ne hissederken kendisi ne hissediyor, di\u011ferleri ne yaparken kendisi ne yap\u0131yor ve kendisine neler söyleniyor… Çocuk, kendisiyle ba\u015fkalar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 merak\u0131 yoluyla anlayabilir.\n<\/p>\n

\n\t\"DSC_9656(0).jpg\"Bir çocuk merak ederken, ebeveynlerinin de onun merak\u0131n\u0131 merak etmeleri ve onunkine e\u015flik eder düzeyde heyecan ya\u015famalar\u0131, çocuk için oldukça önemlidir.   Çocu\u011fun içinde bulundu\u011fu ya\u015f dönemine uygun \u015fekilde, ebeveynlerin "sab\u0131rla" verece\u011fi cevaplar, onun kendi deneyimini daha da güçlü k\u0131lacakt\u0131r. Aksi durumlarda e\u011fer çocuklar\u0131n merak\u0131 yarg\u0131lan\u0131yor, gereksiz bulunuyor ve bu meraktan dolay\u0131 çocuk utand\u0131r\u0131l\u0131yorsa, çocu\u011fun seçece\u011fi yollar yine uçlarda olacakt\u0131r. Ya her \u015feyi uygunsuz bir \u015fekilde ve çok merak edip, bu merak\u0131n\u0131 uygunsuz yollarla gidermeyi seçecek ya da yarg\u0131lanmamak ve utand\u0131r\u0131lmamak için hiç merak etmemeyi seçecektir. Ebeveynlerin "kendisine güvensin", "kendisini ifade edebilsin", "mutlu olsun" istedikleri çocuklar\u0131, e\u011fer meraklar\u0131na sahip ç\u0131k\u0131lmazsa ebeveynlerinin bu isteklerini gerçekle\u015ftirmekte zorluk ya\u015farlar.\n<\/p>\n

\n\tBakmayan görmez, görmeyen de haliyle soramaz. Bu nedenle, çocuklar\u0131n bakmaya, duymaya, görmeye ve sormaya olan isteklerinin ebeveyleri taraf\u0131ndan uygun bir \u015fekilde desteklenmesi onlar için e\u015fsiz bir deneyim.\n<\/p>\n

\n\tSiz siz olun, çocu\u011funuzun merak\u0131n\u0131 merak edin. Çocu\u011funuzu ke\u015ffederken, kendinizle ilgili de ke\u015ffetti\u011finiz \u015feyler olacakt\u0131r. Onun sorular\u0131 ya da denemek istedi\u011fi \u015feyler, sizin için de kendinize dair bilgi verici olabilir. Bu da birlikte büyüyebilme yolunda keyifli bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Kediyi merak \u00f6ld\u00fcr\u00fcr” diyorlar. Merak kediyi sahiden \u00f6ld\u00fcr\u00fcr m\u00fc, yoksa bu laf\u0131 duyan kedi bir yerden sonra kendi merak\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi gerekti\u011fini mi \u00f6\u011frenir?<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":1399,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[429,2,27],"tags":[43,44,122,62,432,433,184,434],"class_list":["post-1387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aralik2013","category-cocuk-ergen-psikolojisi","category-kapak-yazisi","tag-aile","tag-cocuk","tag-cocuk-yetistirme","tag-ebeveyn","tag-fazla-merak","tag-merak","tag-utanc","tag-utandirma"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}