{"id":452,"date":"2012-09-01T08:48:40","date_gmt":"2012-09-01T06:48:40","guid":{"rendered":"http:\/\/kortopsikoloji.com\/dergi\/?p=452"},"modified":"2012-09-01T08:48:40","modified_gmt":"2012-09-01T06:48:40","slug":"cocuklara-verilen-gizli-mesajlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/cocuklara-verilen-gizli-mesajlar\/","title":{"rendered":"\u00c7OCUKLARA VER\u0130LEN G\u0130ZL\u0130 MESAJLAR"},"content":{"rendered":"

Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131<\/a>
\n<\/strong><\/p>\n

Ya\u015fam\u0131m\u0131z temaslar ve ileti\u015fimle \u015fekillenir. Yani \u201cbiz\u201d ve \u201cbiz olmayan\u201d aras\u0131nda akan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7, temas ve ileti\u015fim olarak tan\u0131mlanabilir. T\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz, ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131zla ilgili mesaj al\u0131\u015f veri\u015fi bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde varolur.<\/span><\/p>\n

\"\"Her ailenin farkl\u0131 temas ve ileti\u015fim tarz\u0131 oldu\u011fundan, bu sistem i\u00e7ine do\u011fan her \u00e7ocuk, dahil oldu\u011fu ailenin tarz\u0131ndan etkilenir. Kimi ailede ba\u015far\u0131 \u00f6n plandayken, kimi ailede fiziksel g\u00fczellik \u00f6n planda olabilir. Kimi aile fertleri kendilerini a\u015f\u0131r\u0131 ele\u015ftirmeye e\u011filimliyken, kiminde bireyler, di\u011fer insanlar\u0131n nas\u0131l davrand\u0131klar\u0131 ile daha \u00e7ok ilgilidir.<\/span><\/p>\n

\u00c7ocuk, ebeveyninden gelen her t\u00fcrl\u00fc mesaja a\u00e7\u0131k olarak d\u00fcnyaya gelir. \u00d6rne\u011fin, bebekler 10. haftadan itibaren, annelerinin y\u00fcz ifadeleri ve ses tonlar\u0131ndan, onlar\u0131n mutlu, \u00fczg\u00fcn ya da k\u0131zg\u0131n olduklar\u0131n\u0131 anlayabilir. Yine, 18. aydan itibaren bebekler, anne ve babas\u0131n\u0131n ya da di\u011fer aile \u00fcyelerinin birbirine g\u00f6sterdi\u011fi duygusal tepkileri dinleyerek veya izleyerek edindikleri duygu i\u00e7erikli bilgileri, kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fekillendirmek i\u00e7in kullanabilme yetisine sahip olur. Bak\u0131m verenlerinden g\u00f6zledi\u011fi ve ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm mesajlar, ona ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yol g\u00f6stericidir. Bu \u015fekilde bebek, hangi duygular\u0131n nas\u0131l ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bak\u0131m veren ki\u015finin y\u00fcz ifadesinden \u00f6\u011frenebilmektedir. Bebeklikte, bak\u0131\u015f ve y\u00fcz ifadeleri ile ba\u015flayan mesajlar, farkl\u0131 \u015fekillerde \u00f6m\u00fcr boyu devam eder. Bu anlamda \u00e7ocuk, kendili\u011fini geli\u015ftirmek i\u00e7in hep bak\u0131m verenlerinin deste\u011fine ihtiya\u00e7 duyar. <\/span><\/p>\n

Nedir bu Gizli Mesajlar?<\/span><\/h2>\n

\u00c7ocuk, d\u0131\u015far\u0131dan ne kadar uygun destek al\u0131rsa, kendisini de i\u00e7sel olarak o oranda destekleyebilir. Bu destekleme becerisi, \u00f6zellikle ya\u015fam\u0131n\u0131n ilerleyen zamanlar\u0131nda kendisinin olumsuz durumlarla ba\u015f edebilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc olumlu etkileyecektir. Yani i\u00e7 destek de d\u0131\u015f destek de \u00e7ocuk i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir ve birbirinden etkilenir. Ya\u015fam\u0131m\u0131zda “iyi ne oluyorsa destekle oluyor” sonucuna ula\u015fmak bu anlamda yanl\u0131\u015f olmaz. Baz\u0131 aileler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 uygun \u015fekilde desteklerken, baz\u0131lar\u0131 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak \u00e7ocuklarda “utan\u00e7” duygusunu besler. Baz\u0131 aileler, \u00e7ocu\u011fa hakaret ederek, onu yersiz ve s\u00fcrekli ele\u015ftirerek yarg\u0131larken, baz\u0131lar\u0131 \u00e7ocu\u011fu \u00a0“senin iyili\u011fin i\u00e7in” i\u00e7erikli mesajlarla utand\u0131rabilir.<\/span><\/p>\n

    \n
  • “Sana de\u011fil, \u00e7evreye g\u00fcvenmiyorum” (Seni, \u00e7evrede seni etkileyecek olumsuzluklarla ba\u015f edebilecek g\u00fc\u00e7te g\u00f6rm\u00fcyorum )<\/span><\/li>\n
  • ” Erkek dedi\u011fin hi\u00e7 a\u011flar m\u0131?” ( Erkekler \u00fcz\u00fclmemeli )<\/span><\/li>\n
  • “A\u011flarsan \u00e7irkin k\u0131z olursun, seni be\u011fenmezler.” (Seni \u00fczen \u015feyden \u00e7ok, hep g\u00fczel g\u00f6z\u00fckmen benim i\u00e7in \u00f6nemli)<\/span><\/li>\n
  • “Elbisen g\u00fczel olmu\u015f ama biraz kilolu mu g\u00f6stermi\u015f?” (Kilolu g\u00f6r\u00fcnmen ho\u015fuma gitmiyor)<\/span><\/li>\n
  • “S\u0131kma can\u0131n\u0131, bir dahaki sefer ba\u015far\u0131l\u0131 olursun.” (Yani bu sefer pek ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131lmazs\u0131n ve \u00fcz\u00fclmen de asl\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil)<\/span><\/li>\n
  • “Okudu\u011fun okul zaten zor.” (Zor olan \u015feylerle ba\u015f edemezsin)<\/span><\/li>\n
  • “Senin gibi zeki bir \u00e7ocuk bu sorunla ba\u015f edebilir” (E\u011fer ba\u015f edemezsen bu pek zeki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    \"\"gibi c\u00fcmleler do\u011frudan yarg\u0131 i\u00e7ermeyen, ancak sat\u0131r aras\u0131nda gizli mesaj bar\u0131nd\u0131ran ifadelerin \u00f6rnekleri olarak say\u0131labilir. Bu ve benzeri mesajlar\u0131n s\u0131k tekrarland\u0131\u011f\u0131 evde yeti\u015fen \u00e7ocuklar\u0131n utan\u00e7 ya\u015fayacaklar\u0131 yorumu yap\u0131labilir.<\/span><\/p>\n

    Utan\u00e7 duygusunu biraz daha anlamak, bu noktada anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Utan\u00e7, temel olarak ki\u015finin bu d\u00fcnyada var olmas\u0131 ile ili\u015fkili bir duygudur.\u00a0 “Kelimesi olmayan” bir duygu olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. <\/span><\/p>\n

    Hatta deyimler de utanc\u0131 hep “var olmamak, g\u00f6r\u00fcnmemek” ile tan\u0131mlar. \u00d6rne\u011fin, “yer yar\u0131lsa da i\u00e7ine girsem”, iste\u011fimizin ya da var olma \u015feklimizin onaylanmad\u0131\u011f\u0131 her durumda i\u00e7imizden ge\u00e7irebilece\u011fimiz bir c\u00fcmle olabilir.<\/span><\/p>\n

    Utanmak “B\u00fcy\u00fcy\u00fcnce” Ge\u00e7er mi?<\/span><\/h2>\n

    B\u00fcy\u00fcmek, genelde “a\u011fa\u00e7” metaforuyla anlat\u0131l\u0131r. Bir a\u011fa\u00e7, e\u011fer ortam ko\u015fullar\u0131 uygunsa; yani suyu, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ve topraktan besin alabiliyorsa, kendi kendine b\u00fcy\u00fcyecektir. Geli\u015fmesi i\u00e7in temel ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey gerekmez; \u00e7\u00fcnk\u00fc o potansiyele sahip olarak var olur. K\u00f6k salmas\u0131n\u0131 i\u00e7sel olarak engelleyecek durumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda da, kendisi i\u00e7in en faydal\u0131 olacak \u015fekilde ko\u015fullara “uyum sa\u011flar”. Buna kar\u015f\u0131n, baz\u0131 d\u0131\u015f ko\u015fullar onun uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilir. <\/span><\/p>\n

    Bir \u00e7ocuk i\u00e7in de utan\u00e7 duygusunun b\u00f6yle bir duygu oldu\u011fu benzetmesi yap\u0131labilir. \u00c7ocu\u011fun, utan\u00e7 duygusunu hissetmesi, “b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde ge\u00e7en” bir \u015fey de\u011fildir. Utan\u00e7 duygusu, duygulara ve durumlara a\u015f\u0131r\u0131 duyars\u0131zla\u015fma, di\u011ferleri ile alay etme, a\u015f\u0131r\u0131 kontrol, uzun s\u00fcreli i\u00e7e kapanma gibi sorunlara temel olu\u015fturur. Bu gibi sorunlar, ki\u015finin ya\u015fam i\u015flevini bozacak d\u00fczeyde ve uzun s\u00fcreli ya\u015fanabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce azalan de\u011fil, \u00e7ocu\u011fun psikolojik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fcmesini ve geli\u015fmesini engelleyen bir s\u00fcre\u00e7 olarak ya\u015fan\u0131r.
    \n<\/span><\/p>\n

    \"\"\u015e\u00fcphesiz \u00a0ebeveynler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirirken “en iyi bildikleri” davran\u0131\u015flar\u0131 sergilerler. Ama\u00e7lar\u0131 da \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ellerinden geldi\u011fince “sa\u011fl\u0131kl\u0131” yeti\u015ftirmektir. Bununla birlikte, bazen sergiledikleri davran\u0131\u015flar, \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in olumsuz mesajlar i\u00e7erebilir. \u00d6nemli olan nokta, bu mesajlar\u0131 ne zaman, ne ko\u015fulda, nas\u0131l verdiklerini fark etmeleri ve bu noktada kendilerini de\u011ferlendirmeleridir. Bu noktada fark\u0131ndal\u0131k kazanmalar\u0131, bu tip mesajlar\u0131n tekrar\u0131n\u0131 azaltmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan fayda sa\u011flayabilir.
    \n<\/span><\/p>\n

    Ebeveynler Ne Yapmal\u0131?<\/span><\/h2>\n

    Gizli mesajlar i\u00e7eren ifadelerden sak\u0131nmak ve \u00e7ocuklarda utan\u00e7 duygusunu tetiklememek ad\u0131na ebeveynler i\u00e7in baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131 faydal\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n

      \n
    • \u00c7ocu\u011funuz bir \u015feyle ilgili yak\u0131n\u0131yor, \u00fcz\u00fcl\u00fcyor ya da \u00f6fkeli g\u00f6z\u00fck\u00fcyorsa, \u00f6ncelikli olarak hissetti\u011fi duygu nedeniyle yarg\u0131lamamaya dikkat etmek gerekir. Daha sonra, ya\u015fanan durum ya da \u00e7ocu\u011funuzun sergiledi\u011fi davran\u0131\u015fla ilgili olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcncenizi ona olan sayg\u0131 ve g\u00fcveninizi vurgulayarak ifade etmeniz \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, “Bir dahaki sefere daha ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum” demek yerine, ” Sen \u00e7o\u011funlukla bunun \u00fcstesinden gelirdin; bu sefer ne oldu sence? Sana nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilirim?” gibi yakla\u015fmak iyi bir se\u00e7enek olabilir.<\/span><\/li>\n
    • \u00c7ocu\u011funuzu bir\u015fey anlat\u0131rken sadece dinlemek de bazen ona en iyi gelen \u015feydir. An\u0131nda \u00f6neri, ak\u0131l veya \u00f6\u011f\u00fct vermek, \u00e7ocuk i\u00e7in kendi duygusunu g\u00f6rmezden gelmek anlam\u0131 ta\u015f\u0131yabilir ve bu, aran\u0131zdaki ileti\u015fimi bozabilir.<\/span><\/li>\n
    • Bir \u015feyin \u00e7ocu\u011funuzun ihtiyac\u0131 m\u0131 yoksa kendi ihtiyac\u0131n\u0131z m\u0131 oldu\u011funu ay\u0131rdetmek \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, s\u0131navda 100 \u00fczerinden 80 almak kendi ba\u015far\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor olabilir. Bununla birlikte ayn\u0131 \u015fey sizin i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011filse aradaki fark\u0131 de\u011ferlendirmelisiniz.<\/span><\/li>\n
    • \u00c7ocu\u011funuzun duygusuna e\u015flik etmek ve olabildi\u011fince onu desteklemek, sergileyece\u011finiz en etkili ve \u00f6nemli davran\u0131\u015flardan biridir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Ya\u015fam i\u00e7erisindeki olumsuz durumlar, stresli ko\u015fullar, aile i\u00e7i ileti\u015fimin bozulmas\u0131nda rol oynayabilir. Burada \u00f6nemli olan, anne ve babalar\u0131n, ele\u015ftirilerini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ocu\u011fu “utand\u0131rmadan” yapma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olmalar\u0131d\u0131r. Gerekti\u011fi ko\u015fulda da, \u00e7ocuklar\u0131 ve kendileri ile ilgili profesyonel yard\u0131m talebinde bulunmalar\u0131, aile i\u00e7erisindeki “sa\u011fl\u0131ks\u0131z” tarzlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

       <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131 Ya\u015fam\u0131m\u0131z temaslar ve ileti\u015fimle \u015fekillenir. Yani \u201cbiz\u201d ve \u201cbiz olmayan\u201d aras\u0131nda akan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7, temas ve ileti\u015fim olarak tan\u0131mlanabilir. T\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz, ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131zla ilgili mesaj al\u0131\u015f veri\u015fi bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde varolur. Her ailenin farkl\u0131 temas ve ileti\u015fim tarz\u0131 oldu\u011fundan, bu sistem i\u00e7ine do\u011fan her \u00e7ocuk, dahil oldu\u011fu ailenin tarz\u0131ndan etkilenir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,163,27],"tags":[43,177,44,178,179,62,180,181,182,183,184],"class_list":["post-452","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cocuk-ergen-psikolojisi","category-eylul-2012","category-kapak-yazisi","tag-aile","tag-aile-ici-iletisim","tag-cocuk","tag-cocuk-psikologu","tag-cocuklari-elestirmek","tag-ebeveyn","tag-gizli-mesaj","tag-gizli-mesajlar","tag-pedagog","tag-senin-iyiligin-icin","tag-utanc"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=452"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}