{"id":5377,"date":"2012-11-01T08:45:47","date_gmt":"2012-11-01T06:45:47","guid":{"rendered":"http:\/\/kortopsikoloji.com\/dergi\/?p=696"},"modified":"2012-11-01T08:45:47","modified_gmt":"2012-11-01T06:45:47","slug":"cocuklar-ve-yetenekleri-yanlis-bilinenler-oneriler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/cocuklar-ve-yetenekleri-yanlis-bilinenler-oneriler\/","title":{"rendered":"\u00c7OCUKLAR VE YETENEKLER\u0130: YANLI\u015e B\u0130L\u0130NENLER, \u00d6NER\u0130LER"},"content":{"rendered":"

Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131<\/strong><\/a><\/p>\n

D\u00fcnya \u00fczerinde sihirli bir de\u011fnek olsa ve bu de\u011fnekle dokundu\u011fumuz ki\u015finin ger\u00e7ek yetene\u011fini \u00f6\u011freniyor olsak acaba ka\u00e7\u0131m\u0131z bunu ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenmek ister? Ka\u00e7\u0131m\u0131z, yap\u0131yor oldu\u011fu i\u015fi b\u0131rak\u0131p, “yetene\u011fi” oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fi alana ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaya ba\u015flar? Bir m\u00fczisyen, as\u0131l yetene\u011finin futbol oynamaya ili\u015fkin oldu\u011funu, ya da bir yazar, asl\u0131nda Caruso kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sese sahip oldu\u011funu \u00f6\u011frense, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na sonsuza dek ara verir mi? G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131zda kendimiz i\u00e7in birtak\u0131m hedefler koyup onlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Peki yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flerin, se\u00e7ti\u011fimiz mesleklerin, belirledi\u011fimiz hedeflerin ka\u00e7\u0131 yetene\u011fimize y\u00f6nelik?<\/p>\n

\"\"<\/a>Yetenek kavram\u0131, son zamanlarda olduk\u00e7a g\u00fcndemde. Televizyonlardaki yar\u0131\u015fmalarda bile insanlar, belli alanlardaki yeteneklerine g\u00f6re de\u011ferlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, baz\u0131 ailelerin g\u00fcndeminde de bu kavram yerini al\u0131yor. Ebeveynler, \u00e7ocuklar\u0131ndaki e\u011filimi ve potansiyeli zaman\u0131nda de\u011ferlendirmek istedi\u011finden, bu konuda enerji, zaman ve para yat\u0131r\u0131m\u0131 yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n belirli alanlara ili\u015fkin e\u011filimlerini \u00f6l\u00e7en testlerin uygulanmas\u0131 s\u00f6z konusu. Bununla birlikte, ailelerin bu testleri uygulatma \u00a0beklentileri \u00f6nemle ele al\u0131nmal\u0131. Peki nedir bu kavram\u0131n anlatmak istedi\u011fi?<\/p>\n

\u00c7ocuk, Aile ve Yetenek<\/h2>\n

Yetenek, en sade haliyle bir kimsenin, bir \u015feyi anlama ya da yapabilme kabiliyeti olarak tan\u0131mlan\u0131r. Anlamak ve yapmak i\u00e7in, \u00e7ocuklar\u0131n, her ne kadar do\u011fu\u015ftan getirecekleri bir potansiyellerinin olmas\u0131 bir temel olu\u015fturacaksa da, konunun \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak da o yetene\u011fi olu\u015fturan \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7. \u00c7ocu\u011fun yetenekli oldu\u011fu konuyla, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir araya gelmesi, \u015f\u00fcphesiz ortaya \u00e7\u0131kacak \u00fcr\u00fcn\u00fcn nite\u011fini art\u0131r\u0131r. Bununla birlikte, bir \u00e7ocu\u011fun sadece yetene\u011fi olmas\u0131 durumunda “ba\u015far\u0131l\u0131” olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek \u00e7ok do\u011fru olmayabilir. \u00d6rne\u011fin bir \u00e7ocuk, ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan \u00e7ok daha iyi d\u00fczeyde boyama yap\u0131yor, resim yapmaktan da \u00e7ok mutlu oluyor olabilir. Yeti\u015fkinlik hayat\u0131nda da resim, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. Bu durumda bu \u00e7ocuk mutlaka resim konusunda bir e\u011fitim mi almal\u0131d\u0131r? Belki de bu bir “gereklilik” de\u011fil. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131zda pek \u00e7ok \u015feyi zevk alarak, geri kalan\u0131n\u0131 da birtak\u0131m “zorunluluklar” nedeniyle yapabiliyoruz. Bu nedenle, her zevk alarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyi, mesleki bir yetene\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek durumunda de\u011filiz. Yani \u00e7ocu\u011funuz, \u00a0iyi resim yapan ya da m\u00fczik kula\u011f\u0131na sahip bir doktor olabilir. Bunlar, onun ya\u015famla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini sa\u011flayan keyifli ara\u00e7lar olarak ya\u015fam\u0131nda yerini korurken, o, mesle\u011fini yapmaya devam edebilir.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011funun yetene\u011fini fark etmek isteyen baz\u0131 ailelerse, onun e\u015f zamanl\u0131 olarak pek \u00e7ok aktiviteye gitmesini sa\u011fl\u0131yor. \u00c7ocuklar, e\u015f zamanl\u0131 olarak drama, tiyatro, spor, bale, piyano vb.\u00a0 derslerine gidebiliyor. Ancak burada ailenin ihtiyac\u0131n\u0131n daha \u00e7ok \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesi yap\u0131labilir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc aile, “en iyi” ama\u00e7larla, \u00e7ocu\u011funun ya\u015fam\u0131 i\u00e7erisinde devam edece\u011fi yolu, olabildi\u011fince renklendirmek ve kolayla\u015ft\u0131rmak gayretinde iken, bazen durum tam tersi olabiliyor. \u00c7ocuk i\u00e7in olu\u015fturulan program, ona “bir yetene\u011fini geli\u015ftirmesi” konusunda bir mesaj verebiliyor. B\u00f6yle bir durumda \u00e7ocuk i\u00e7erikle de\u011fil, bir \u015fey geli\u015ftirme fikriyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu kadar etkinli\u011fin aras\u0131nda, “keyif almak” ve yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyle “temas etmek” yerine, s\u00fcrece duyars\u0131zla\u015fabilir.<\/p>\n

Yetenek Ne Kadar \u00d6nemli?<\/h2>\n

Burada, \u00f6ncelik verilebilecek \u015feylerden birisi \u00e7ocu\u011funuzun ihtiya\u00e7lar\u0131. Onun bir \u015fey ya da bir\u00e7ok \u015fey yapmaktan keyif al\u0131yor oldu\u011funu g\u00f6zlemek, ebeveynler i\u00e7in de olduk\u00e7a ho\u015fnut edici bir s\u00fcre\u00e7. Ebeveynlerin, \u00e7ocu\u011fun yapmaktan keyif ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, bir \u00e7ocuk i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir destektir.<\/p>\n

\"\"<\/a>Yetenek kavram\u0131n\u0131n yan\u0131nda, onun kadar \u00f6nemli olan \u015feylerden birisi de, \u00e7ocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma motivasyonuna sahip olmas\u0131. Hepimizin ya\u015fam\u0131 i\u00e7erisinde keyif alarak u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin yan\u0131nda, baz\u0131 gereklilikler nedeniyle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler de var. Bize psikolojik doyum sa\u011flayan \u015feylerden birisi, kendimize ger\u00e7ek\u00e7i hedefler belirleyip bunlar\u0131 \u00a0ger\u00e7ekle\u015ftirmek. Sadece bir \u015feye yetene\u011fimiz ya da e\u011filimimizin olmas\u0131, bizi o alanda ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rma konusunda yeterli olmayabilir. Bir \u00e7ocuk i\u00e7in de benzeri durum s\u00f6z konusu. U\u011fra\u015fmaktan keyif ald\u0131\u011f\u0131 her neyse, onu geli\u015ftirme motivasyonuna sahip olmas\u0131, ona zaman ay\u0131rmas\u0131 ve \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da beraberinde getirir. Bu s\u00fcre\u00e7, keyifli oldu\u011fu kadar, zaman zaman \u00e7ocu\u011fu zorlayabilecek bir s\u00fcre\u00e7tir ayn\u0131 zamanda. Ebeveynlerin, bu noktada \u00e7ocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma her ne \u00fczerineyse, onu geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik hedefler olu\u015fturmas\u0131na \u00a0destek olmalar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Ebeveynler Nelere Dikkat Etmeli?<\/h2>\n

\u00c7ocu\u011fun yetene\u011fi her ne kadar y\u00f6nlendirilebilir bir \u015feyse de, bir konuda belirleyece\u011fi hedeflerinin olmas\u0131 ve onu ger\u00e7ekle\u015ftirme motivasyonunda olmas\u0131 da bir o kadar \u00f6nemlidir. Bu noktada, ebeveyn ve \u00e7ocuk i\u015fbirli\u011fi yads\u0131nmamal\u0131.<\/p>\n

    \n
  • Ebeveynlerin, \u00e7ocuklar\u0131n yetenekleri \u00fczerinde “beklenenden \u00e7ok” yo\u011funla\u015fmamalar\u0131 \u00f6nemlidir. \u00c7ocu\u011funuz, size pek \u00e7ok konuda neye ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, neyden keyif al\u0131p neyden almad\u0131\u011f\u0131 konusunda yol g\u00f6sterici olabilir. Bu noktada, onlar\u0131 do\u011fal halleri i\u00e7erisinde g\u00f6zlemek olduk\u00e7a bilgi sa\u011flay\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n
  • Bir \u00e7ocu\u011fun birden \u00e7ok \u015feyi severek yapmas\u0131n\u0131n, bunlardan birisini mesleki beceriye \u00e7evirmesi konusunda do\u011frudan bir etkiye sahip olmayabilir. \u00c7ocu\u011fun her e\u011filimini mesleki olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmekten \u00e7ok, bunu \u00e7ocu\u011fun ki\u015fili\u011finin bir zenginli\u011fi olarak de\u011ferlendirmek daha yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n
  • Sadece yetenek kavram\u0131 \u00fczerinde durmaktansa, \u00e7ocuklar\u0131n ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmalar\u0131 konusunda desteklerini \u00f6n plana \u00e7\u0131karmalar\u0131 yararl\u0131 olabilir. Bir yetene\u011fin ke\u015ffedilmesine odaklan\u0131lmas\u0131, ebeveynler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kayg\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 halini de alabilir. Bundan uzak durabilmek i\u00e7in, \u00e7ocu\u011fun keyif alarak yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131n\u0131 zorlay\u0131c\u0131 olmadan desteklemenin \u00e7ocu\u011fa daha iyi gelebilece\u011fini hat\u0131rlamalar\u0131 yararl\u0131 olabilir. \u00c7ocu\u011fun kendisi i\u00e7in belirledi\u011fi hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek, onun ba\u015far\u0131 konusunda doyum sa\u011flamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131 D\u00fcnya \u00fczerinde sihirli bir de\u011fnek olsa ve bu de\u011fnekle dokundu\u011fumuz ki\u015finin ger\u00e7ek yetene\u011fini \u00f6\u011freniyor olsak acaba ka\u00e7\u0131m\u0131z bunu ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenmek ister? Ka\u00e7\u0131m\u0131z, yap\u0131yor oldu\u011fu i\u015fi b\u0131rak\u0131p, “yetene\u011fi” oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fi alana ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaya ba\u015flar? Bir m\u00fczisyen, as\u0131l yetene\u011finin futbol oynamaya ili\u015fkin oldu\u011funu, ya da bir yazar, asl\u0131nda Caruso kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,27,224],"tags":[43,186,44,235,236,237,238,239,240],"class_list":["post-5377","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cocuk-ergen-psikolojisi","category-kapak-yazisi","category-kasim-2012","tag-aile","tag-beceri","tag-cocuk","tag-dogustan-gelen-yetenek","tag-gizli","tag-kesfetmek","tag-sanat","tag-yetenek","tag-yonlendirme"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":8}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5377"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5377\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}