{"id":5381,"date":"2013-01-02T17:17:06","date_gmt":"2013-01-02T15:17:06","guid":{"rendered":"http:\/\/kortopsikoloji.com\/dergi\/?p=825"},"modified":"2013-01-02T17:17:06","modified_gmt":"2013-01-02T15:17:06","slug":"cocuklar-hep-iyi-mi-hissetmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/cocuklar-hep-iyi-mi-hissetmeli\/","title":{"rendered":"\u00c7OCUKLAR HEP \u0130Y\u0130 M\u0130 H\u0130SSETMEL\u0130?"},"content":{"rendered":"

Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131<\/strong><\/a><\/p>\n

Hepimiz ya\u015famda belirli ihtiya\u00e7 ve isteklerimizi kar\u015f\u0131lamak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r\u0131z. G\u00fcvende hissetmek, sevilmek, takdir edilmek, kendimizi ifade etmek, ba\u015fkalar\u0131yla ba\u011f kurmak, hepimiz i\u00e7in \u00f6nemli evrensel ihtiya\u00e7lar olarak de\u011ferlendirilebilir. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in ise ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 “en iyi”ye yak\u0131n d\u00fczeyde kar\u015f\u0131lamak olduk\u00e7a \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bazen bir dilek tuttu\u011fumuzda ve bu dile\u011fimiz ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde “ke\u015fke ba\u015fka bir \u015fey dileseymi\u015fim, olacakm\u0131\u015f” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Yani dilek tutarken bile hep “daha iyisi” olabilece\u011fine dair bir beklentimiz olur.<\/p>\n

Ebeveynler de \u00e7ocuklar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu zaman, do\u011fal olarak onlar i\u00e7in “daha iyi” olan\u0131 ama\u00e7layabiliyor. Ancak bazen, \u00e7ocuklar\u0131n ihtiya\u00e7 ve istekleriyle ebeveynlerinki birbirine kar\u0131\u015fabiliyor. Anne-baba bir davran\u0131\u015f\u0131n, bir durumun ya da hissedilen bir duygunun de\u011fi\u015ftirilmesini isteyebilse de bunlar\u0131n esasen kimin istek veya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu belirlemek olduk\u00e7a \u00f6nemli.<\/p>\n

Ebeveyn-\u00e7ocuk ili\u015fkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan “daha iyisi”<\/h3>\n

\"\"<\/a>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131kl\u0131kla hem anne hem baban\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda ayn\u0131 anda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu nedenle anne-baba ve \u00e7ocu\u011fun bir arada olduklar\u0131 s\u00fcreler de k\u0131s\u0131tl\u0131 olabliyor. Evde ge\u00e7irilen zaman i\u00e7erisinde ise g\u00fcndem \u00e7o\u011funlukla \u00e7ocu\u011fun \u00f6devi, \u00a0okulda yapt\u0131klar\u0131 ve \u00e7ocu\u011fun kendisini nas\u0131l hissetti\u011fi \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bunlar aile ili\u015fkileri ve \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli noktalar olmas\u0131na ra\u011fmen, ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n her anlamda “hep iyi” olmas\u0131na odakland\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanabiliyor.<\/p>\n

“Bunda ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck var?” gibi bir soru tam bu noktada ak\u0131llara gelebilir. \u00c7ocu\u011fun kendini geli\u015ftirmesi, ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131, ebeveynlerin onunla gurur duymas\u0131 gibi a\u00e7\u0131lardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda elbette \u00e7ocuktan en iyiyi istemekte bir “k\u00f6t\u00fcl\u00fck” yok. Ancak ebeveynlerin s\u00fcrekli “en iyi” beklentisinde olmalar\u0131n\u0131n bazen olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Anne-baba, \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte oldu\u011fu k\u0131s\u0131tl\u0131 s\u00fcreler i\u00e7erisinde, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 hep “mutlu” g\u00f6rmek isteyebiliyor. Okulda i\u015flerin hep iyi gitmesi, arkada\u015flar\u0131yla veya \u00f6\u011fretmenleriyle birlikteyken hep iyi hissetmesi, evde de ayn\u0131 \u015fekilde hep mutlu olmas\u0131 beklentisi ile \u00e7ocu\u011fa yakla\u015fabiliyor. Oysa olumlu duygular ve durumlar kadar olumsuzlar\u0131n da ya\u015fam i\u00e7erisinde \u00e7ocuklar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 olduk\u00e7a do\u011fal ve hatta baz\u0131lar\u0131 \u00f6\u011frenme ve geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011fl\u0131kl\u0131. Peki \u00e7ocuklar\u0131n olumsuzluklar\u0131 ya\u015famas\u0131na ne kadar olanak veriyoruz?<\/p>\n

\u00dcz\u00fclme! \u00f6fkelenme! endi\u015felenme!<\/h3>\n

\u00c7ocuklar\u0131n da hepmiz gibi zaman zaman olumsuz duygular hissetmesinin normal oldu\u011funu bilmek gerekir. Nedir bu olumsuz duygular? \u00dcz\u00fcnt\u00fc, \u00f6fke, endi\u015fe, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gibi duygular olumsuz duygulara \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00a0\u0130nsanlar, olumlu duygular\u0131n\u0131n yan\u0131nda, olumsuz duygular\u0131 da g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda belirli seviyede hissederler. Ki\u015fi, ho\u015fa giden veya gitmeyen t\u00fcm duygular\u0131yla bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle onlar\u0131 g\u00f6rmezden gelmek, bir anlamda bir par\u00e7am\u0131z\u0131 g\u00f6rmezden gelmek anlam\u0131na gelir. Duygular\u0131 hissetmek, o duyguyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan durumla ba\u015f edebilmemizi sa\u011flayan bir i\u015fleve de sahiptir. Ebeveynler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n olumsuz duygular hissetmeleri durumunda olduk\u00e7a endi\u015fe ya\u015fayabiliyor. \u0130lk \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 da \u00e7o\u011funlukla onlar\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 duygu durumundan \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmak olabiliyor. Yani \u00fczg\u00fcn bir \u00e7ocu\u011fun \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn hemen ge\u00e7irilmesi i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131l\u0131yor; a\u011flamas\u0131n\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da \u00f6fkesinin “\u00e7abuk bir \u00e7\u00f6z\u00fcm” sunularak ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba harcan\u0131yor. Ancak bu tarz giri\u015fimler \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabiliyor.<\/p>\n

\"\"<\/a>Neden mi? Olumsuz ya\u015fant\u0131lar ve duygular, \u00e7ocuklar\u0131n psikolojik “b\u00fcy\u00fcmeleri” \u00fczerinde olduk\u00e7a \u00f6nemli etkilere sahip. \u00c7ocuklar, kendilerini \u00fczg\u00fcn, k\u0131zg\u0131n, kayg\u0131l\u0131, yetersiz hissedebilirler. Bu durumlarda, h\u0131zl\u0131ca duygunun ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmadan, nelerin onlara b\u00f6yle hissettirdi\u011finin \u00fczerinde durulmas\u0131, yeni ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 problem \u00e7\u00f6zme becerileri geli\u015ftirmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ebeveynler iyi niyetle ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n “iyi olmas\u0131” i\u00e7in b\u00f6yle bir y\u00f6ntem izleyebiliyor. Fakat \u00e7ocuklara olumsuz duygular hissettiren her durum i\u00e7in biz \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu s\u00f6z konusu olmayabilir. Bu nedenle, \u00e7ocuklar\u0131n olumsuz duygular hissederken o duygular\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n “yanlar\u0131nda” durabilir ve onlar\u0131n da bu duygular\u0131 kabul etmelerine ve hissetmelerine yer a\u00e7abilirler. Duygular\u0131n\u0131 bu \u015fekilde d\u00fczenlemeyi \u00f6\u011frenen \u00e7ocuklar\u0131n, ergenlik ve yeti\u015fkinlikte de psikolojik a\u00e7\u0131dan daha sa\u011flam, sorunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma konusunda daha yetkin olma ihtimalleri y\u00fckselecektir.<\/p>\n

Ebeveynler i\u00e7in baz\u0131 \u00f6nemli noktalar<\/h3>\n
    \n
  • Bir duyguyu hissederiz ve bir zaman sonra etkisinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkederiz. \u00d6rne\u011fin mutlu olabiliriz; sonras\u0131nda farkl\u0131 bir duruma \u00fcz\u00fclebilir ve ayn\u0131 zamanda \u00f6fkelenebilir, buna kar\u015f\u0131n sonradan geli\u015fen ba\u015fka bir \u015feye yeniden sevinebiliriz. Herhangi bir duygunun sonsuza kadar bizimle kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek ebeveynlerin de \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in endi\u015felerini azaltmak anlam\u0131nda yararl\u0131 olabilir.<\/li>\n
  • \u00c7ocuklar olumsuz bir duygu ya\u015fad\u0131klar\u0131nda, o duyguyu hissettikleri s\u0131rada yanlar\u0131nda buna e\u015flik edebilecek bir ebeveynlerinin olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bir \u015fekilde kendi duygular\u0131n\u0131n ve “bir par\u00e7alar\u0131n\u0131n” g\u00f6r\u00fclmesi, duyulmas\u0131 ve hissedilmesi onlara \u00e7o\u011fu durumda \u00e7ok iyi gelecek olan \u015feylerdir.<\/li>\n
  • \u00c7ocuklar\u0131n her zaman “iyi notlar” almayabilece\u011fini, \u00e7al\u0131\u015fma motivasyonlar\u0131n\u0131n baz\u0131 d\u00f6nemlerde d\u00fc\u015febilece\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak bir par\u00e7a yarar sa\u011flayabilir. Yeti\u015fkinler olarak ebeveynler, \u00e7al\u0131\u015fma motivasyonlar\u0131n\u0131 daha uzun s\u00fcre koruyabilirler ya da s\u00fcrekli y\u00fcksek not beklentisi i\u00e7erisinde olabilirler. Ancak, \u00e7ocuklar farkl\u0131 ihtiya\u00e7lara ve \u00f6zelliklere sahiptir. Bu nedenle, ihtiya\u00e7lar\u0131n her an benzer olmas\u0131n\u0131 beklemektense, anne-baba kendisi i\u00e7in sahip oldu\u011fu beklentilerin anlam\u0131n\u0131 fark etti\u011finde daha anlaml\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n
  • \u00c7ocuklar\u0131n ayr\u0131 ve \u00f6zel bireyler olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek, onlara kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r hale gelmeleri i\u00e7in ebeveynlerin zaman tan\u0131mas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir. Bir \u015fekilde, ya\u015fad\u0131klar\u0131 olumsuz durumlarla ba\u015f etme becerileri geli\u015ftirebilmek i\u00e7in, olumsuz durumda biraz kalmaya ihtiya\u00e7 duyabilirler. B\u00f6yle d\u00f6nemlerde de, ebeveynlerin, \u00e7ocuklar\u0131n ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 anda yanlar\u0131nda olacaklar\u0131na dair verdikleri mesajlar olduk\u00e7a de\u011ferlidir.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Klinik Psikolog Amber Dalmaz Urfal\u0131 Hepimiz ya\u015famda belirli ihtiya\u00e7 ve isteklerimizi kar\u015f\u0131lamak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r\u0131z. G\u00fcvende hissetmek, sevilmek, takdir edilmek, kendimizi ifade etmek, ba\u015fkalar\u0131yla ba\u011f kurmak, hepimiz i\u00e7in \u00f6nemli evrensel ihtiya\u00e7lar olarak de\u011ferlendirilebilir. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in ise ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 “en iyi”ye yak\u0131n d\u00fczeyde kar\u015f\u0131lamak olduk\u00e7a \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bazen bir dilek tuttu\u011fumuzda ve bu dile\u011fimiz ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde “ke\u015fke ba\u015fka bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,27,258],"tags":[43,241,55,44,261,262,62,97,58],"class_list":["post-5381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cocuk-ergen-psikolojisi","category-kapak-yazisi","category-ocak2013","tag-aile","tag-anne-cocuk","tag-beklenti","tag-cocuk","tag-cocuk-yetistirmek","tag-duygu","tag-ebeveyn","tag-iliski","tag-mukemmeliyetcilik"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5381"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5381\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}