{"id":5391,"date":"2013-04-02T22:43:45","date_gmt":"2013-04-02T20:43:45","guid":{"rendered":"http:\/\/kortopsikoloji.com\/dergi\/?p=995"},"modified":"2013-04-02T22:43:45","modified_gmt":"2013-04-02T20:43:45","slug":"ucak-korkusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/ucak-korkusu\/","title":{"rendered":"U\u00c7AK KORKUSU"},"content":{"rendered":"

Psikolojik Dan\u0131\u015fman Ceren Akt\u00fcrk<\/strong><\/p>\n

U\u00e7ak ile ula\u015f\u0131m g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda epey yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131yor. U\u00e7ak yolculu\u011fu, firmalar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 kampanyalar sayesinde de ekonomik anlamda daha \u00e7ok ki\u015finin faydalanabilece\u011fi bir hizmet haline geldi. Ancak bu durum herkes i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil, \u00f6zellikle de u\u00e7ak fobisi olan ki\u015filer i\u00e7in. U\u00e7akla yolcukluk etmekten korkan baz\u0131 ki\u015filer i\u00e7in ya\u015fam olduk\u00e7a k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin bu korku nedeniyle i\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine gidemeyen, \u00e7ok kazan\u00e7l\u0131 i\u015fleri kaybetmek zorunda kalan pek \u00e7ok ki\u015fi yan\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 gezmek, dola\u015fmak isteyen ama u\u00e7ak korkusundan dolay\u0131 gidemeyen insanlar bulunur. Bu durumda u\u00e7ak korkusu ya\u015fam kalitesini azaltan bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Asl\u0131nda u\u00e7ak korkusu olduk\u00e7a yayg\u0131n, ancak derecesi ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febiliyor. \u00d6rne\u011fin yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re Amerika’da ortalama %40 oran\u0131nda u\u00e7ak korkusu g\u00f6r\u00fclebiliyor. Ancak bu korkuyu ya\u015fayan ki\u015filerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 korku ile de olsa yolculu\u011fu ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Bir k\u0131sm\u0131 ise (yakla\u015f\u0131k %7), ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kayg\u0131 nedeniyle bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremiyor. \u00d6yle ki uzun y\u0131llar boyunca u\u00e7akla seyahatten uzak duran insan say\u0131s\u0131 az de\u011fil. Bu noktada ya\u015fanan kayg\u0131 ve korkunun miktar\u0131n\u0131n ve ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 ne derece etkiledi\u011fini anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/a>Uzmanlara g\u00f6re u\u00e7ak korkusu ya\u015fan ki\u015filer fark\u0131 sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bu korkuyu ya\u015fayabilir. Bu nedenler genellikle iki gruba ayr\u0131l\u0131r. Birinci grup, daha \u00f6ncesinde u\u00e7ak yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda ba\u015f\u0131ndan travmatik bir olay ge\u00e7mi\u015f ki\u015filerden olu\u015fur. \u00d6rnek olarak u\u00e7a\u011f\u0131n ciddi ve sars\u0131c\u0131 bir t\u00fcrb\u00fclansa girmi\u015f olmas\u0131, zor bir ini\u015f yapm\u0131\u015f olmas\u0131 veya ki\u015finin kazadan kurtulmas\u0131 verilebilir. Bu tarz bir olaya maruz kalm\u0131\u015f ki\u015filer her u\u00e7ak yolculu\u011funda ba\u015f\u0131na ayn\u0131 \u015feyin gelece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle yo\u011fun bir korku hisseder veya sadece u\u00e7ak kelimesi bile kendilerini rahats\u0131z edebilir. \u0130kinci gruptakilerde bu korkuyu ya\u015fama sebebi bilin\u00e7alt\u0131ndaki \u2018\u2019kontrol etme\u2019\u2019 ve \u2018\u2019\u00f6l\u00fcm\u2019\u2019 temalar\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Yo\u011fun u\u00e7ak korkusu ya\u015fayan ki\u015fi u\u00e7a\u011fa binmeyerek asl\u0131nda \u2018\u00f6l\u00fcmden\u2019 uzak durmu\u015f olur. Bu ki\u015filere neler hissettikleri soruldu\u011funda u\u00e7madan bir iki g\u00fcn \u00f6nce yo\u011fun tedirginlik hissettikleri, “nas\u0131l gidecek, bir sorun ya\u015fayacak m\u0131y\u0131m, tehlike olursa ne yapar\u0131m, daha \u00e7ok gencim, geride sevdiklerim var” gibi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ak\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi yan\u0131tlar\u0131 al\u0131n\u0131r. Hatta bu ki\u015filer u\u00e7u\u015ftan bir \u00f6nceki gece uykuya dalmakta zorland\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirirler. U\u00e7a\u011fa binildi\u011fi zamansa \u00e7arp\u0131nt\u0131, titreme, so\u011fuk terleme, nefes almada zorluk, kaslarda gerginlik, ba\u015f d\u00f6nmesi, mide bulant\u0131s\u0131 gibi korku belirtileri ba\u015flar.<\/p>\n

U\u00e7ak korkusuyla ba\u015f etmek i\u00e7in en etkili y\u00f6ntem psikolojik m\u00fcdahaledir. Bir profesyonel taraf\u0131ndan sa\u011flanan psikoterapi, sorunun k\u0131sa s\u00fcrede sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Terapi s\u00fcrecindeyse uzman, genelde durumla ilgili fark edilmeyen d\u00fc\u015f\u00fcncelerin fark edilmesine (ki\u015finin zihninde \u00f6zellikle u\u00e7ak yolcu\u011funun \u00e7ok riskli oldu\u011fu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler hakimdir), ki\u015finin kendini daha iyi ifade etmesine, bedeninde korku an\u0131nda neler olup bitti\u011fini anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Uzman deste\u011fi ile ger\u00e7ek\u00e7i olmayan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin fark\u0131na var\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bunun yan\u0131nda maruz b\u0131rakma terapisi ile ise \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve yava\u015f yava\u015f artan dozlarla korkuya ve duruma maruz b\u0131rak\u0131larak, ki\u015finin korku veren durumdan ka\u00e7\u0131nmamas\u0131 i\u00e7in ona yard\u0131mc\u0131 olunur. Bu s\u0131rada ki\u015finin mant\u0131ks\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00fcst\u00fcnde de \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131r. Ki\u015fi, uzun s\u00fcren bir al\u0131\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinden sonra kendini haz\u0131r hissetti\u011finde u\u00e7ak seyahatini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Geli\u015fen yeni teknolojilerle birlikte ise pek \u00e7ok \u00fclkede sanal ger\u00e7eklik programlar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. Bunlar y\u00fcksek teknoloji i\u00e7eren sim\u00fclasyonlardan olu\u015fuyor ve ki\u015fi bilgisayarl\u0131 sistemde o an u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirir gibi durumu bire bir ya\u015fayabiliyor. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re bu tarz uygulamalarda ba\u015far\u0131 oran\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek.<\/p>\n

Kayg\u0131 ve korkular i\u00e7in psikolojik destekte elbette ki\u015finin ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n nedenleri en iyi \u015fekilde anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra ki\u015fi i\u00e7in en uygun m\u00fcdahale y\u00f6ntemi uygulan\u0131r. \u00a0Tedavide ama\u00e7, ki\u015finin u\u00e7ak korkusunun hayat\u0131n\u0131 engelleyecek seviyeden ba\u015f edebilece\u011fi bir seviye getirilmesine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131da u\u00e7ak korkusu ve u\u00e7ak korkusu ile nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":6714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,318],"tags":[320,46,196,322,221,323,324,325],"class_list":["post-5391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kisisel-gelisim-yazilari","category-nisan2013","tag-fobi","tag-kaygi","tag-korku","tag-psikolojik","tag-terapi","tag-ucak","tag-ucak-fobisi","tag-ucak-korkusu"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":8}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korto.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}