DÜZENLİ EGZERSİZ ZİHNİ GELİŞTİRİYOR
Psikolojik Danışman Ceren Aktürk
Daha önceki yazılarımızda, düzenli egzersizin insanların mutluluk düzeylerinin artmasına ve stres düzeylerinin azalmasına olan katkısından bahsetmiştik. Bu yazıda ise zihinsel performanslarına olan katkısı üzerinde duracağız. Tıp bilimi, günümüzde düzenli egzersizin sadece kalbe iyi gelmekle kalmadığını, aynı zamanda zihinsel işleyiş üzerinde de olumlu bir etkiye sahip olduğunu öne sürüyor. Bu görüşe göre, egzersiz yaptıkça zihnimiz daha iyi çalışıyor, zihnimiz daha iyi çalıştıkça da daha iyi performans gösterip işlerimizi daha kısa sürede tamamlayabiliyoruz.
Egzersiz uzun vadede zihinsel performansımız için faydalı olmakla birlikte, aynı zamanda oldukça hızlı etki gösteren bir işleve de sahip. Yaptığımız egzersizle vücudumuzdaki bütün sinir sistemimizi uyarmış oluyoruz. Dr. John Tatey’e göre egzersiz yapıyor olmak bir miktar antidepresan almakla eş değer. Yani egzersiz sayesinde ruh halimiz, duygularımız, zihinsel performansımız ve enerji düzeyimiz daha olumlu bir hal alıyor.
Tıp dünyası günde 30 dakikalık bir egzersizin yetişkinlerin zihninin daha etkili çalışması için yeterli olduğunu söylüyor. Eğer düzenli egzersiz yapma konusunda kendinize iyi bir motivasyon kaynağı arıyorsanız bu bilgiyi aklınıza getirebilirsiniz. Düzenli egzersiz yapmaya başladıktan sonra ise, egzersizin zihinsel performansınız üzerindeki faydalarını siz de fark edeceksiniz.
ÇOCUKLARDA DİL GELİŞİMİ: İKİ FARKLI YAKLAŞIM
Melis Çetinçelik
Çocukların anadillerini nasıl öğrendikleri dil bilimcilerin, psikologların ve diğer dallardaki sosyal bilimcilerin ortak merak konusudur. Bireysel farklılıklar olmakla birlikte, 12 aydan itibaren çocuklarda dil gelişiminin ibareleri görülmeye başlanır. Bir süre sonra çocuklar kendi cümlelerini kurmaya ve gitgide daha doğru bir biçimde konuşmaya başlarlar. Peki çocuklarda dil gelişimi nasıl olur? Dil, sonradan edinilen bir olgu mudur, yoksa dil edinmeye dair becerimiz doğuştan mı gelir?
Davranışsal psikolog Skinner’ın “işlemsel koşullandırma” düşüncesine göre, çocuklar yetişkinlerin konuşmalarını taklit etmeye çalışırlar. Yetişkinler de çocukların kullandıkları sözcükler doğruysa onları ödüllendirerek ve yanlışsa cezalandırarak onların davranışlarını biçimlendirirler. Skinner’ın teorisine göre dil, tamamen çevresel faktörlerle şekillenerek edinilir.
20. Yüzyılın en önemli dil bilimcilerinden biri olan Noam Chomsky ise bu anlayışı değiştirir. Chomsky, insanların herhangi bir dili öğrenmeye yarayan ve doğuştan gelen bir mekanizması olduğunu ileri sürer. Bu görüşe göre insanlar, Chomsky’nin “evrensel dilbilgisi” olarak adlandırdığı, dilin yapısına dair bazı genel bilgilerle doğarlar. Yani dil edinim süreci, koşullanma ile değil, kendiliğinden gerçekleşen doğal bir süreçtir. Çocuklar, biyolojik olarak dil öğrenmeye programlıdır ve anadillerinin yapısına ve işleyişine dair bilgilere doğuştan beri sahiptirler.
